Kategori: Makaleler

Giriş: Zehirli Ağaç ve Siyasetin Tılsımı Bir ormanda yürürken karşılaştığınız Taxus baccata, yani ardıç ağacı, hem büyüleyici hem de ölümcül olabilir. Zehirli olmasının farkındalığı, onu tehlikeli kılar; benzer şekilde, siyasi güç de aynı anda çekici ve risklidir. Güç, kurumlar ve ideolojiler arasındaki ilişkiler, toplumsal düzenin karmaşıklığını anlamamızı sağlar. Bu yazıda, Taxus baccata’nın zehirliliğini bir metafor olarak kullanarak siyaset bilimi perspektifinden iktidarı, meşruiyeti, yurttaşlık ve demokrasi kavramlarını analiz edeceğiz. Taxus Baccata: Doğanın Uyarısı Botanik ve Zehirlilik Taxus baccata, Avrupa ve Asya’nın ılıman bölgelerinde yetişen uzun ömürlü bir ağaçtır. Yaprakları ve özellikle tohumları, yüksek derecede toksik olan “taxin” içerir. Küçük bir miktar…

Erkek Bir Kadını Neden Arzular? Bir erkeğin bir kadını arzulamasının sebepleri, yıllardır tartışılan ve farklı bakış açılarıyla ele alınan bir konu olmuştur. Ancak bu sorunun cevabını her birimiz kendi deneyimlerimiz ve gözlemlerimiz doğrultusunda anlamaya çalışıyoruz. “Erkekler neden kadınları arzu eder?” sorusunun temelinde, aslında çok daha derin bir insanlık hali yatıyor. Belki de bu soruyu sormak, sadece cinsellikten daha fazlasını anlamak için bir adım atmak anlamına gelir. Ben de İstanbul’da sıradan bir hayat süren, ofisinde çalışan bir genç yetişkin olarak, biraz da kendi hayatımdan örneklerle bu soruyu anlamaya çalışacağım. Geçmişten Bugüne Arzunun Evrimi Bugün hepimiz, arzunun daha çok fiziksel bir dürtü…

Erkanı Harbiye Mektebi’ni Kim Kurdu? Eskişehir’de yaşayan bir üniversite araştırmacısı olarak, tarih ve eğitim konularına olan ilgim, genellikle geçmişin ve günümüzün nasıl birleştiği üzerine yoğunlaşıyor. Bugün sizlere, Türkiye’nin askeri eğitim geçmişinde önemli bir yere sahip olan Erkanı Harbiye Mektebi’nin kuruluşunu ve bu mektebin kim tarafından kurulduğunu basit bir dille açıklamak istiyorum. Bu konuda merak ettiğiniz sorulara cevap verirken, tarihi bir dönüm noktasına da ışık tutmuş olacağım. Erkanı Harbiye Nedir? Öncelikle, “Erkanı Harbiye”nin ne olduğunu bir netleştirelim. Erkanı Harbiye, Osmanlı İmparatorluğu döneminde, orduya yönelik üst düzey eğitim veren ve askerî subayların yetiştirildiği okullardan biriydi. 19. yüzyılın sonlarına doğru kurulan bu okul,…

Epimedyumlu Macun Buzdolabında Saklanabilir Mi? – Sıradan Bir Soru, Felsefi Bir Düşünce Bir gün bir arkadaşım, bana hediye olarak Epimedyumlu macun verdi. “Bu macun, seni yerinden hoplatacak!” dedi, gözleri parlayarak. Ne demek istediğini tam olarak anlamadım ama başını sallayarak, “Teşekkür ederim,” dedim. Çünkü İzmir’de, “Bunu denemelisin” diyerek her türlü ürünü insanlara öneren bir kültür var ve ben de haliyle, “Evet, harika bir hediye!” diye yanıt verdim. Ama tabii bir gün sonra o macunla ne yapacağım konusunda ciddi bir ikilemdeydim. Bu macunun ne olduğunu hala anlamış değilim, ancak sürekli “afrodizyak etkisi”ne sahip olduğunu söyleyen reklamları düşünüp duruyorum. Epimedyumlu macun buzdolabında saklanabilir…

Enkanto: Sihirli Dünyanın Peşinden Bazen Kayseri’nin sokakları, nehir gibi akıp giden zamanın yanında, bana çok dar ve sıkıcı gelir. O kadar alıştım ki her gün gördüğüm manzaralara, bazen etrafımdan kaçmak, başka bir dünyaya gitmek, biraz da sihirli bir yerlere varmak istiyorum. O zamanlar, aradığım tek şey, kendimi kaybedeceğim, içine dalıp unutacağım bir hikaye… İşte tam böyle bir gün, “Enkanto” filmiyle tanıştım. Enkanto… Evet, bir Disney filmi. Ama bu film sadece çocuklara yönelik değil. İçinde bir sürü derinlik, duygusal yoğunluk ve büyülü bir dünya barındırıyor. Enkanto, bana bir umut, bir kaçış alanı sundu. Ve o an, kendimi kaybolmuş hissettiğim bir dönemde,…

Dünyanın En Sağlam 10 Maddesi Nelerdir? Küresel ve Yerel Perspektiften Bir Bakış Selam! Bugün hep birlikte, dünyanın en sağlam 10 maddesini keşfe çıkacağız. Evet, yanlış duymadınız, “sağlam” demekle ne demek istediğimizi tartışacağız. Kimisi fiziksel olarak sağlam, kimisi ise dayanıklılık anlamında… Dünya üzerinde farklı kültürlerden ve coğrafyalardan bazı maddeler var ki, hem estetik açıdan etkileyici hem de dayanıklılıklarıyla dikkat çekiyorlar. Hadi gelin, “Dünyanın en sağlam 10 maddesi nelerdir?” sorusunu hem küresel hem de Türkiye perspektifinden ele alalım. — Sağlamlık Nedir? Öncelikle Buna Bir Bakalım Bir maddeyi “sağlam” olarak tanımlamak, onu farklı açılardan değerlendirmeyi gerektiriyor. Örneğin, bir şeyin dayanıklılığı, çekme kuvvetine, ısıl…

Günaydın Farsça Kökenli mi? Sabahın O İlk Anı: Sessizliğin Ortasında Bir Soru Kayseri’nin sabahları bir başka olur. O soğuk, gümüşi hava, az önce uyanmış bir dünyanın taptaze kokusunu taşır. Şehir henüz uyanmamışken, her şey bir uyku haliyle örtülü gibi gelir. Bu sabah da, tıpkı diğerleri gibi, bir yudum sıcak çay alıp pencerenin kenarına oturmuş, dışarıyı izlerken içimde bir soru belirdi: Günaydın Farsça kökenli mi? Evet, tuhaf gelebilir belki, ama bazen böyle sorular kafama ansızın düşer. Her sabah, yavaşça güne başlamadan önce kafamda felsefi bir evrenin kapılarını aralarım. Her şeyin anlamını sorgulama isteği, bazen sadece bir kelimenin arkasında beni bekler. O…

Dünyada İnsan Yaşamı Ne Zaman Bitecek? Bir Ekonomistin Gözünden Dünyada insan yaşamının ne zaman biteceği, belki de tarih boyunca en çok merak edilen ve korkulan sorulardan biri olmuştur. İnsanlık olarak bu konuda çok fazla spekülasyon yapmışızdır, değil mi? Çocukken bana hep şöyle anlatırlardı: “Dünyada bir gün her şey yok olacak, işte o zaman ne olacağını bilemeyiz.” Ama bir de geriye dönüp baktığınızda, bilim ve verilerle donanmış şekilde bu soruyu sormak bambaşka bir hale geliyor. Ben de, ekonomi okumuş ve veriyle uğraşmayı seven biriyim. Yani burada “yapısal analiz”le geldim diyebilirim. Hem mesleki bilgilerimi hem de bireysel gözlemlerimi kullanarak, “Dünyada insan yaşamı…

Biyoçeşitliliğin Azalması Nelere Sebep Olur? | Bir Ekonomistin Gözünden Ankara’da büyüdüm, doğanın ve şehrin bir arada olduğu, biraz kalabalık ama aynı zamanda köylerden gelen taze sütleri, bağ bahçelerinin kokusunu alabildiğiniz bir yerde. Çocukken yaz tatillerinde köyümüze gittiğimizde, sabahları kuşların cıvıltısıyla uyanır, akşamları ise toprağın, tarlaların, doğanın sunduğu huzurla rüyaya dalardım. Şimdi ise, ne yazık ki doğa benden, köyümüzden ve hatta etrafımdaki küçük parklardan giderek daha fazla uzaklaşıyor. Bunun bir adı var: Biyoçeşitliliğin azalması. Biyoçeşitlilik nedir? Kısaca, tüm canlı türlerinin çeşitliliği; bitkiler, hayvanlar, mikroorganizmalar, onların genetik yapıları ve ekosistemlerin çeşitliliği diyebiliriz. Bu biyoçeşitlilik, hayatın sürdürülebilir olması için hayati önem taşıyor. Ancak…

Bisiklet Niye İcat Edildi? Farklı Yaklaşımlar ve Perspektifler Giriş: Bir Mühendis ve Bir İnsan Olarak Bisiklete Bakışım İçimdeki mühendis bir sorun gördü: Herkes yürüyor, nasıl daha hızlı gidebiliriz? Ama içimdeki insan hemen yanıt veriyor: Ama neden acele edelim? Belki de hareketin kendisi, bu yolculukların keyfi… Bu, insanın doğasıyla ne kadar uyumlu bir şey? Bisikletin icadı, hem mühendislik hem de insani açıdan ilginç bir buluş. Bir yandan pratik ve fonksiyonel bir çözüm, diğer yandan özgürlük, hız ve doğa ile daha yakın bir ilişki arayışının bir sonucu. Bisikletin ortaya çıkışındaki temel etkenleri anlamak için farklı bakış açılarını göz önünde bulundurmak gerek. 1.…